Càng lớn tuổi, cơ quan chức năng của con người càng suy giảm và đặc điểm tâm sinh lý cũng có nhiều thay đổi so với các lứa tuổi khác. Người cao tuổi phải dùng thuốc để điều trị bệnh và nâng cao sức khỏe là việc hết sức bình thường. Khác với người trẻ, người cao tuổi có những đặc điểm riêng mà nếu không biết hoặc làm lơ, thuốc có thể phản tác dụng và gây hại cho sức khỏe.

Bài viết dưới đây xin chia sẻ với bạn những lưu ý và hướng dẫn sử dụng thuốc dành riêng cho người cao tuổi.

Tại sao cần quan tâm đến vấn đề sử dụng thuốc ở người cao tuổi?

Không thể phủ nhận được tác dụng cũng như giá trị mà thuốc mang lại cho sức khỏe của người cao tuổi. Khi cơ thể bắt đầu có dấu hiệu lão hóa thì sự xuất hiện của bệnh tật sẽ ngày một nhiều hơn. Việc dùng thuốc để duy trì sức khỏe ở người cao tuổi cao trung bình cao gấp 2 đến 3 lần người bình thường. Ngoài ra, việc mắc nhiều bệnh cùng một lúc cộng với sự thoái hóa chức năng các cơ quan là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng chậm đáp ứng hoặc đáp ứng quá nhanh. Điều này có nghĩa thuốc diều trị có khả năng gây phản ứng ngược lại trên cơ thể người bệnh.

Ở người cao tuổi, quá trình hấp thu và chuyển hóa các chất của hệ tiêu hóa diễn ra chậm chạp hơn so với bình thường. Việc tiết acid dạ dày bị giảm và các PH tăng lên cản trở hoạt động hấp thu thuốc. Thuốc lưu lại quá lâu trên đường tiêu hóa có khả năng gây ra các biến chứng. Ngoài ra, hoạt động của gan và thận suy giảm cũng ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa thuốc.

su-dung-thuoc-4

Khi lớn tuổi, quá trình vận chuyển thuốc trong máu bị trì trệ do protein chịu trách nhiệm vận chuyển thuốc giảm đi. Lượng thuốc lưu hành tự do trong máu nhiều hơn làm tăng tác dụng và độc tính của thuốc. Điều này làm cho người cao tuổi có nguy cơ gặp nhiều tác dụng phụ hơn so với những người trẻ, với cùng một liều sử dụng như nhau.

Các tế bào thần kinh thoái hóa là nguyên nhân xảy ra tình trạng hay quên, lú lẫn và mắc các bệnh về sa sút trí tuệ. Người cao tuổi thường có tình trạng dùng thuốc không đúng liều lượng, quên uống hoặc uống thành nhiều bữa. Ngoài ra, họ cũng có thói quen mua thuốc uống bên ngoài với suy nghĩ mau khỏi bệnh hơn. Do đó, cần đặc biệt quan tâm đến việc sử dụng thuốc để hạn chế những trường hợp xấu có thể xảy ra với người bệnh.

Hướng dẫn sử dụng thuốc cho người cao tuổi

Để bảo vệ sức khỏe cũng như phát huy được công dụng của thuốc, việc sử dụng thuốc cho người cao tuổi phải tuân thủ theo các nguyên tắc dưới đây:

Sử dụng thuốc phải có sự chỉ định của bác sĩ
Khi lớn tuổi, đặc điểm tâm sinh lý của người bệnh sẽ có nhiều thay đổi. Việc dùng nhiều thuốc để điều trị đồng thời các loại bệnh có nguy cơ gây tương tác thuốc, thậm chí gây tác dụng ngược lại nên nhất định phải có sự theo dõi từ phía bác sĩ. Cần thực hiện đầy đủ việc giám sát, kiểm tra và điều chỉnh lượng thuốc phù hợp theo từng giai đoạn, từng trường hợp. Uống thuốc không đúng cách có thể làm tình trạng bệnh nặng hơn, nhất là khi người bệnh đang dùng thuốc điều trị nhiều loại bệnh khác nhau.

Người cao tuổi không được tự ý mua thuốc bên ngoài dùng bừa bãi. Điều này là vì cơ địa của người già có nhiều chuyển biến phức tạp. Họ có thể mắc cùng một lúc các loại bệnh như tăng mỡ máu, huyết áp, đái tháo đường… Việc dùng tùy tiện các loại thuốc có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh hoặc làm bệnh này tác động đến bệnh kia. Điều này chỉ có bác sĩ trực tiếp theo dõi mới có thể kiểm soát được bệnh. Đối với các loại thuốc phải dùng thường xuyên và kéo dài, người cao tuổi cần có thời gian nghỉ thuốc để tránh hiện tượng tích lũy thuốc, gây độc cho cơ thể.

Chọn các loại thuốc dễ sử dụng
Như đã biết, trí nhớ người cao tuổi không còn minh mẫn và thường xảy ra tình trạng hay quên. Bên cạnh đó, mắt không còn tinh tường cũng là một yếu tố cần quan tâm khi chuẩn bị thuốc. Nên chọn những loại thuốc có nhãn  rõ ràng để người cao tuổi dễ đọc. Ngoài ra cũng ưu tiên các loại thuốc cỡ nhỏ hoặc dạng nước, không nên lấy các thuốc có kích cỡ quá lớn vì người già rất khó nuốt. Thuốc mắc trong khoang miệng có nguy cơ gây viêm, loét.

Hạn chế tối đa việc dùng thuốc cho người cao tuổi
Ở người cao tuổi, nếu bệnh có thể cải thiện bằng các biện pháp khác như rèn luyện thể thao, dinh dưỡng hợp lý thì không nên dùng thuốc. Nên dùng càng ít thuốc càng tốt và chọn những loại thuốc đặc biệt hiệu quả. Bên cạnh đó, ngoài phương pháp uống thuốc thông thường, người cao tuổi có thể chọn các đường đưa thuốc vào cơ thể an toàn hơn nhưng vẫn đảm bảo khả năng hấp thu và chuyển hóa thuốc.

Cần có sự theo dõi của người thân
Người thân cần quan tâm đến quá trình sử dụng thuốc của người cao tuổi để tránh người bệnh quên hoặc uống nhầm thuốc. Khi xảy ra tác dụng phụ với thuốc, cơ thể người bệnh thường phải chịu các biến chứng nặng nề hơn bình thường nên cần đặc biệt lưu ý điểm này.

Khi người bệnh có các rối loạn, biểu hiện bất thường thì không nên tự ý ngưng hoặc bỏ thuốc mà cần trực tiếp đến gặp bác sĩ để có biện pháp xử lý kịp thời, ngăn ngừa các trường hợp xấu có thể xảy ra.

Chọn liều đảm bảo hiệu quả và an toàn
Đối với người cao tuổi, nên sử dụng thuốc với liều thấp trước. Nếu thấy thuốc cải thiện tốt tình trạng bệnh và an toàn thì tăng liều lên từ từ. Lưu ý chỉ tăng lượng thuốc khi thực sự thấy cần thiết và bệnh nhân vẫn tiếp nhận một cách hiệu quả. Người cao tuổi có thể phải dùng thuốc liên tục trong nhiều tháng, nhiều năm (do mắc các bệnh mạn tính). Việc tăng liều lượng thuốc hoặc dùng thuốc dài hạn cần có sự giám sát của bác sĩ để tránh những phản ứng do thuốc gây ra.

su-dung-thuoc-2

 

Một số lưu ý
Do ở người cao tuổi các chức năng về thận bị suy giảm, một số người già còn mắc bệnh lý như suy thận, viêm thận nên cần hỏi rõ bác sĩ về khả năng gây tác dụng phụ và các hướng dẫn cụ thể dành riêng cho người bệnh.

Các loại thuốc điều trị cao huyết áp, hướng thần, parkinson, digoxin thường gây những tác hại xấu hoặc phản ứng ngược lại. Thuốc tăng huyết áp có thể làm tụt huyết áp ở người cao tuổi nên cần biết trước để có hướng ngăn ngừa và xử lý kịp thời

Một số trường hợp người cao tuổi bị đau xương khớp nên rất ngại vận động cơ thể. Họ thường có xu hướng uống thuốc trong tư thế nằm nên thuốc không thể xuống tới dạ dày. Ngoài ra, việc dùng quá ít nước khi uống thuốc làm thuốc đọng lại ở thực quản có thể gây ra loét, sỏi thận.

BS LƯƠNG VĂN ĐẾN

 

Người cao tuổi nếu không sử dụng thuốc đúng cách không những không điều trị được bệnh mà còn khiến bệnh trầm trọng hơn. Để đảm bảo sức khỏe được cải thiện hiệu quả, dùng thuốc ở người cao tuổi cần có hướng dẫn và theo dõi sát sao từ phía bác sĩ. Bạn hãy gọi đến số điện thoại 0913887880 hoặc đến trực tiếp Phòng khám Lão Khoa để được tư vấn cụ thể về cách sử dụng thuốc người cao tuổi nhé.

Phòng khám Lão Khoa

Địa chỉ: 107 Điện Biên Phủ, Phường Đa Kao, Quận 1, Tphcm

ĐT:(08)38296720-0913887880

Phụ trách nội dung:Bs Lương Văn Đến

Contact Me on Zalo
0913887880
chat-active-icon