Bệnh mạn tính là những bệnh gì?

Theo thống kê của Bộ Y tế, năm 1976 số người mắc và chết bởi các bệnh mạn tính là 43% và 45%, năm 2003 thì các tỷ lệ này lần lượt là 61%, 59%. Bệnh mạn tính là những bệnh có xu hướng tăng dần theo tuổi tác, kéo dài và dễ tái phát, thời gian bệnh thường từ 3 tháng trở lên. Bệnh mạn tính là bệnh không lây nhiễm bởi các vi khuẩn, vi-rút, ký sinh trùng hoặc nấm nên không thể ngừa bằng vắc xin, không thể chữa khỏi hoàn toàn và cũng không thể tự biến mất. Khi tuổi tác tăng cao, các chức năng trong cơ thể bị quá tải, thói quen sinh hoạt không còn điều độ, tâm sinh lý thay đổi… dẫn đến cơ thể bị suy giảm, thoái hóa, các chức năng sống của cơ thể bị rối loạn. Nguyên lý điều trị các nhóm bệnh mạn tính là giúp cơ thể phục hồi các chức năng sống để chúng trở về hoạt động bình thường phù hợp với sinh lý, tuổi tác và môi trường sống của bệnh nhân.

phong-ngua-suy-dinh-duong-nguoi-cao-tuoi1

Có 7 nhóm bệnh mạn tính: 1.Nhóm bệnh viêm đường hô hấp mạn tính (phổi tắc nghẽn mạn tính, viêm phế quản mạn, hen và khí phế thũng…), 2.Nhóm bệnh nội tiết (béo phì, đái tháo đường…), 3.Nhóm bệnh tâm lý thần kinh (sa sút trí tuệ, trầm cảm…), 4.Nhóm bệnh tim mạch (tăng huyết áp, suy tim, bệnh tim thiếu máu cục bộ, bệnh mạch máu não…), 5.Nhóm bệnh tự miễn (lupus ban đỏ, xơ cứng bì, vẩy nến…), 6.Nhóm bệnh xương khớp mạn tính (viêm khớp dạng thấp, viêm xương khớp, thoái hóa khớp, loãng xương…), 7.Các nhóm bệnh khác: hội chứng mệt mỏi mạn tính, suy thận mạn, viên gan mạn, viêm dạ dày mạn, phì đại tiền liệt tuyến, ung thư.

Phòng ngừa suy dinh dưỡng với người bệnh mạn tính

Nhiều người cho rằng, những người mắc bệnh mạn tính là do ăn nhiều hoặc lạm dụng một hay nhiều loại thức ăn không tốt cho cơ thể, do đó để hạn chế sự phát triển của bệnh, người bệnh cần ăn theo chế độ ăn kiêng. Tuy nhiên, đây là một suy nghĩ sai lầm và hết sức ấu trĩ. Bởi chế độ ăn kiêng sẽ không thể cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho cơ thể, khiến cơ đã bị suy yếu do các bộ phận chức năng hoạt động không ổn định ngày càng yếu bởi bị suy dinh dưỡng.

phong-ngua-suy-dinh-duong-nguoi-cao-tuoi5

Những người bệnh mạn tính nên được tiếp tục ăn uống một cách bình thường, tuyệt đối không được ăn kiêng quá mức và tùy vào từng bệnh cụ thể mà điều chỉnh khẩu phần ăn uống cho phù hợp với thể trạng. Sau đây là một số biện pháp phòng ngừa suy dinh dưỡng ở người bệnh mạn tính:

  • Tăng cường vitamin như hoa quả, trái cây, rau tươi… trong khẩu phần ăn, bởi đây là những thực phẩm vừa có tác dụng chống lão hóa, vừa bổ sung vitamin, muối khoáng tốt cho cơ thể. Nhất là những loại trái cây và rau củ quả có màu đậm.
  • Hạn chế ăn mỡ mà nên thay vào đó dùng các loại dầu thực vật như dầu đậu nành, dầu olive, dầu mè, dầu cá…
  • Uống các loại sữa có hàm lượng đường và béo phù hợp với thể trạng. Sữa chứa rất nhiều vitamin, a-xít amin và khoáng chất cần thiết cho hoạt động của não bộ. Ngoài ra, sữa cũng chứa nhiều trytophan giúp ra tăng serotonin làm tăng sự hưng phấn, trạng thái vui vẻ, thoải mái và giúp kiểm soát tốt cảm xúc.
  • Các loại cá biển (cá thu, cá ngừ, cá hồi….) giúp tăng cường sự linh hoạt của não bộ, giảm mệt mỏi chán nản trong cuộc sống hàng ngày.
  • Các loại đậu và ngũ cốc như gạo lứt, bột yến mạch cũng được khuyến kích sử dụng
  • Những người bệnh tăng huyết áp mạn tính trong bữa ăn cần hạn chế muối, giảm năng lượng và rượu sẽ làm giảm bớt liều lượng của thuốc hạ áp. Bên cạnh đó người bệnh cần ăn nhiều thực phẩm chứa canxi (sữa và các thực phẩm từ sữa), kali (khoai tây, đậu đỗ, chuối, bí đao…), cá và dầu thực vật.
  • Những người bị tiểu đường mạn tính nên ăn gạo tấm xay; uống các loại sữa và các sản phẩm từ sữa đã được lọc béo và bơ; nên ăn thịt nạc, thịt bò, các loại thịt thú rừng. Hạn chế ăn muối, các loại thực phẩm nhiều mỡ, các loại cá béo, bơ thực vật, dầu thực vật, nội tạng động vật, các loại hoa quả sấy khô, nước ngọt.
  • Bệnh gout mạn tính là bệnh nội tiết khó chữa bởi mọi diễn biến của bệnh đều diễn ra trong cơ thể và người bị bệnh gout mạn tính phải kiêng và hạn chế ăn rất nhiều thực phẩm. Để tránh suy dinh dưỡng với người bệnh gout mạn tính thì người bệnh nên ăn nhiều thực phẩm có xơ như dưa leo, củ sắn, cà chua, đậu đỏ, cải xoong, chuối, nước ép anh đào… bởi chất xơ làm chậm quá tình hấp thu đạm, giảm thoái biến đạm để sinh năng lượng và hình thành acid uric; các loại sữa ít béo hoặc đã được lọc béo; uống nhiều nước để gan và thận lọc và đảo thải chất cạn ra ngoài cơ thể. Người bệnh gout mạn tính không ăn những loại thực phẩm giàu đạm như hải sản, thịt đỏ (trâu, bò, rừng, dê…); ngũ tạng của động vật; gia cầm và các loại gia cầm; các loại thực phẩm có mức độ tăng trưởng nhanh như măng tre, măng trúc, nấm, bạch hà…; giảm ăn chất béo no từ mỡ động vật, thức ăn nhanh và tuyệt đối không được dùng bia rượu.

Với việc ăn uống sinh hoạt như bình thường người bệnh mạn tính ăn ngon miệng hơn, không cảm thấy bị tách biệt so với cộng đồng nên luôn giữ được tinh thần thoải mái để từ đó bệnh sẽ thuyên giảm. Giúp người bệnh mạn tính phòng ngừa suy dinh dưỡng chính là giúp những người có nguy cơ mắc bệnh giữ được sức khỏe tốt lâu hơn.

BS LƯƠNG VĂN ĐẾN

Bv Đại Học Y Dược

 

Phụ trách nội dung:Bs Lương Văn Đến

Loading...